سه شنبه 4 مهر ماه 1396 | ثبت نام | ورود | کاربر مهمان  | فارسی   English
روز چهارشنبه بیست‌ و دوم شهریورماه ۱۳۹۶، روزنامه‌ی شرق گزارشی از حضور مسعود نیلی دستیار ویژه‌ی رئیس‌جمهور در امور اقتصادی و حسین عبده تبریزی مشاور وزیر راه و شهرسازی و عضو شورای عالی بورس در گردهمایی دانش‌آموختگان دانشکده‌ی مدیریت و اقتصاد دانشگاه صنعتی شریف ارائه داد.
یادداشت کوتاه حسین عبده تبریزی در تجارت فردا برای اولین بار از حوزه‌ی نظری فاصله می‌گیرد، و به روش‌های اجرایی می‌پردازد.
در پی اقدام بانك مركزی برای كاهش نرخ سود بانكی، حسین عبده تبریزی طی مقاله‌ای در روزنامه‌ی اعتماد مورخ سه‌شنبه هفتم شهریورماه این اقدام بانک مرکزی را مورد تحلیل و بررسی قرار داد.
حسین عبده تبریزی در پنجمین همایش نشان تجاری با رویکرد نقش نام تجاری در توسعه‌ی کسب‌وکار که طی روزهای 25 و 26 مردادماه در سالن همایش ساختمان ساپکو مشهد با حضور تعداد زیادی از صاحبان صنایع کشور برگزار شد، شرکت کرد.
روز دوشنبه بیست‌وسوم‌ مردادماه، حسین عبده تبریزی در نخستین جشنواره بورس و رسانه شرکت کرد.
Print Send to Friends
سه شنبه 27 خرداد ماه 1393 | hits : 6313 | Code: 922
نام مقاله : تأمین مالی شرکت‌های لیزینگ از طریق تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری
نام مؤلف : میثم رادپور و زهرا وکیلی‌نیا
نام مترجم : _
تاريخ‌ انتشار : 26 خرداد 1393
اول‌بار چاپ ‌شده در نشريه : مجموعه مقالات همایش لیزینگ کار آفرینی و توسعه اقتصادی


چکیده
کسب‌وکارهای کوچک و متوسط سهم قابل‌توجهی از اقتصاد کشور را در اختیار دارند. بسیاری از این کسب‌وکارها برای تأمین مالی فعالیت‌های خود با مشکلات عدیده‌ای مواجهند. از طرفی می‌توان گفت شرکت‌های لیزینگ در تأمین مالی کسب‌وکارهای کوچک و متوسط نقش عمده‌ای ایفا می‌کنند. آن‌ها از طریق قراردادهای واسپاری، دارایی‌های موردنیاز شرکت‌ها را تأمین مالی می‌کنند. از آن‌جا که دارایی‌ها در مالکیت شرکت لیزینگ باقی می‌مانند، نگرانی شرکت‌های لیزینگ از بابت ریسک اعتباری طرف قرارداد نسبتاً ناچیز است، و به همین دلیل شرکت‌های لیزینگ با سهولت نسبتاً بیشتری کسب‌وکارهای کوچک و متوسط را که غالباً اعتبار چندانی هم ندارند، تأمین مالی می‌کنند. از طرفی دیگر گزینه‌های تأمین مالی شرکت‌های لیزینگ نیز در کشورمان به روش‌های سنتی تأمین مالی محدود می شود. در این میان «تأمین مالی ساختاریافته» از طریق بررسی نیاهای خاص و ویژگی‌های منحصر به فرد شرکت‌های لیزینگ روش‌های نوینی برای تأمین مالی آن شرکت‌ها پیشنهاد می‌دهد. شرکت‌های لیزینگ با استفاده از تأمین مالی ساختاریافته می‌توانند قراردادهای واسپاری خود را تبدیل به اوراق بهادار کنند، و آن اوراق بهادار را در بازار سرمایه بفروشند. «تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری» دارایی‌های نقدناشونده‌ی شرکت‌های لیزینگ را به وجه نقد تبدیل می‌کند، و بدین ترتیب سرمایه‌ی لازم را برای توسعه‌ی عملیات لیزنگ فراهم می‌آورد. سرمایه‌ای که می‌تواند در تأمین مالی بنگاه‌های کوچک و متوسط به‌کار گرفته شود. در این مقاله ضمن تشریح کسب‌وکار لیزینگ، نقش اقتصادی شرکت‌های لیزینگ در تأمین مالی شرکت‌ها مورد بررسی قرار می‌گیرد. سپس ، «تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری» و کارکردهای اقتصادی آن به‌عنوان ابزار نوین تأمین مالی شرکت‌های لیزینگ تشریح می‌شود. مقاله این‌گونه نتیجه‌گیری می‌کند که این ابزار روشی اثربخش برای تأمین مالی شرکت‌های لیزنگ است؛ شرکت‌هایی که نقش قابل‌ملاحظه‌ای در تأمین مالی کسب‌وکارهای نسبتاً پرریسک دارند. مقاله در نهایت با بررسی ملاحظات اقتصادی و قانونی تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری در ایران خاتمه می‌یابد.

کلمات کلیدی:
لیزینگ، تأمین مالی ساختاریافته، تبدیل به اوراق بهادار کردن، اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری
مقدمه
مطابق دسته‌بندی سنتی بازارهای مالی، می‌توان گفت شرکت‌های لیزینگ از جمله نهادهای مالی فعال در بازار سرمایه محسوب می‌شوند. شرکت‌هایی که در قالب قرارداد اجاره‌ی بلندمدت، دارایی در اختیار اشخاص اعم از حقوقی و حقیقی قرار می‌دهند. شرکت‌های لیزینگ تعهدات مشتریان خود را می‌خرند، و برای آن‌ها سرمایه تدارک می‌بیننند، سرمایه‌ای که مستقیماً در شکل تجهیزات، اتومبیل، املاک و مستغلات و ... به مشتریان شرکت انتقال می‌یابد. بر این اساس می‌توان گفت لیزینگ درواقع نوعی تأمین مالی است.
لیزینگ بر این فلسفه استوار است که درآمد از محل استفاده از دارایی‌ها و نه از محل تملک آن‌ها حاصل می‌شود. بر این اساس شرکت‌های لیزینگ به‌هنگام تصمیم‌گیری برای انعقاد قرارداد به جای تمرکز بر ترازنامه‌ی جاری مستأجران و یا ریزکاوی سوابق اعتباری آن‌ها عمدتاً بر توانایی آن‌ها در ایجاد جریان‌های نقدی از دارایی متمرکز می‌شوند.
شرکت‌های لیزینگ همانند بسیاری از نهادهای مالی در واقع واسطه‌ی مالی ‌اند. آنها منابع مالی موردنیاز خود را از طریق بازارهای مالی تأمین می‌کنند و ضمن فرآیند واسطه‌گری آن منابع را به شکل دارایی در اختیار مشتریان خود قرار می‌دهند. بنابراین، شرکت‌های لیزینگ به‌عنوان واسطه‌‌های مالی تعهدات نقد خود را به دارایی‌های نقدناشونده تبدیل می‌کنند، و این دارایی‌ها را بر اساس قرارداد اجاره در اختیار مستأجران قرار می‌دهند.
هم‌چون سایر شرکت‌ها، مسأله‌ی تأمین مالی یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های شرکت‌های لیزینگ است. شرکت‌های لیزینگ در کشورمان عموماً از طریق روش‌های سنتی، تأمین مالی می‌کنند. انتشار سهام، انتشار اوراق بدهی، استفاده از وام بانکی و ... مهم‌ترین روش‌های تأمین مالی این شرکت‌هاست. استفاده از روش‌های سنتی تأمین مالی غالباً با محدودیت‌های مهمی همراه است. به عنوان مثال، سازمان بورس و اوراق بهادار شرایط بسیار سنگینی را برای ناشران اوراق مشارکت وضع کرده است. این شرایط به‌اندازه‌ای محدودکننده است که غالباً شرکت‌های لیزینگ را از این روش تأمین مالی محروم می‌کند. انتشار سهام در بازار نیز مسائل مربوط به خود را دارد؛ بازار سرمایه خصوصاً در شراط رکود برای تأمین مالی آن شرک‌ها آمادگی ندارد. از طرفی دیگر واگذاری سهام ممکن است با سیاست‌های شرکت در مورد ترکیب سهامداران هم‌راستا نباشد. هم‌چنین تأمین مالی از طریق عرضه‌ی عمومی سهام، مستلزم رعایت استانداردهای افشاگری مقام ناظر بازار سرمایه است. بسیاری از شرکت‌ها، رعایت الزامات افشاگری را به‌دلایلی از جمله دسترسی رقبا به اطلاعات شرکت، دردسر ساز می‌دانند، و به همین دلیل از این شیوه‌ی تأمین مالی اجتناب می‌کنند. براین اساس می‌توان گفت همانند سایر شرکت‌ها، گزینه‌های تأمین مالی در دسترس شرکت‌های لیزینگ نیز محدود و نسبتاً انعطاف‌ناپذیر است.
در مقابل روش‌های سنتی تأمین مالی، روش‌های نوین قرار دارند که مسیرهای جدیدی را جهت تأمین مالی پیش روی شرکت‌ها قرار می‌دهند. بسیاری از روش‌های نوین تأمین مالی عمدتاً بر اساس نیازهای خاص کسب‌وکارها و ویژگی‌های منحصر به فرد آن‌ها قرار دارند. در این مقاله به معرفی یکی از ابزارهای نوین تأمین مالی می‌پردازیم؛ ابزاری که در کشورهایی که خصوصاً بازار سرمایه‌ی توسعه‌یافته دارند، در مقیاس وسیع مورد استفاده‌ی شرکت‌های لیزینگ قرار می‌گیرد. این ابزار، «اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری » است.
در ادامه‌ی مقاله ابتدا مزیت‌های رقابتی شرکت‌های لیزینگ نسبت به سایر واسطه‌های مالی (مانند بانک‌ها) تشریح می‌شود. سپس اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری به عنوان ابزار نوین تأمین مالی شرکت‌های لیزینگ معرفی و تشریح می‌شود؛ در ادامه مزایای استفاده از این ابزار مورد بررسی قرار می‌گیرد، و در نهایت به ملاحظات اقتصادی و قانونی استفاده از این ابزار در کشورمان پرداخته می‌شود.

شرکت‌های لیزینگ در مقایسه با بانک‌های تجاری
در یک طبقه‌بندی سنتی، واسطه‌های مالی را به واسطه‌های مالی بانکی و واسطه‌های مالی غیربانکی تقسیم‌بندی می‌کنند. شرکت‌های لیزینگ هم‌چون شرکت‌های خرید دین ، شرکت‌های سرمایه‌گذاری مخاطره‌پذیر ، صندوق‌های بازنشستگی، شرکت‌های بیمه و صندوق‌های سرمایه‌گذاری مشترک در گروه واسطه‌های مالی غیربانکی جای می‌گیرند.
واسطه‌های مالی غیربانکی نقش دوگانه‌ای در نظام مالی ایفا می‌کنند. آن‌ها مکمل بانک‌های تجاری‌اند، و خدمات مالی‌ای ارائه می‌کنند که تکمیل‌کننده‌ی خدمات مالی بانک‌های تجاری است. هم‌چنین این واسطه‌های مالی با بانک‌های تجاری رقابت می‌کنند. در نتیجه‌ی این رقابت، بانک‌ها در جهت کارآمدتر کردن خدمات مالی خود انگیزه می‌یابند. اغلب واسطه‌های مالی غیربانکی به طور فعال در بازار اوراق بهادار حضور دارند. آن‌ها به جاری شدن و تخصیص بهینه‌ی منابع مالی بلندمدت کمک می‌کنند.
از میان واسطه‌های مالی غیربانکی، شرکت‌های لیزینگ شباهت‌های بیشتری به بانک‌ها دارند، و به همین دلیل قابلیت مقایسه‌ی بیشتری دارند. شرکت‌های لیزینگ برخلاف بانک‌های تجاری سپرده جذب نمی‌کنند، اما همانند همانند بانک‌های تجاری، افراد و کسب‌وکارها را تأمین مالی می‌کنند. ماهیت این تأمین مالی در شرکت‌های لیزینگ و بانک‌ها تا حدودی متفاوت است. در مقام مقایسه اگر بگوییم بانک‌ها از بابت جذب سپرده نسبت به شرکت‌های لیزینگ مزیت دارند، باید بگوییم که شرکت‌های لیزینگ نیز در نحوه‌ی تأمین مالی مشتریان و دستاوردهای ناشی از آن نسبت به بانک‌ها دارای مزیت اند.
به دلیل مزایایی که شرکت‌های لیزینگ از آن‌ها برخوردارند، کمیت و کیفیت فعالیت‌های لیزینگ در کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه طی سال‌های اخیر به طرز قابل توجهی رشد داشته است.
شرکت‌های لیزینگ مالکیت دارایی‌های واسپاری شده را حفظ می‌کنند و بنابراین قادرند در صورت نکول مشتریان به سادگی آن دارایی‌ها را به تصرف خود درآورند. به همین دلیل شرکت‌های لیزینگ در مقایسه با بانک‌های تجاری وثایق مطمئن‌تری در اختیار دارند؛ وثایقی که در زمانی کوتاه و بدون تحمل دردسرهای قانونی بخش عمده‌ای از ریسک اعتباری مشتریان را پوشش می‌دهد. به همین دلیل شرکت‌های لیزینگ قادرند به کسب‌وکارهای کوچک و متوسط نیز خدمات مالی ارائه کنند. شرکت‌های لیزینگ هم‌چنین به دلیل سرمایه‌گذاری در دارایی‌های ثابت و تجهیزات مولد از مزایای مالیاتی برخوردارند. آن‌ها می‌توانند استهلاک دارایی‌های ثابت خود را به عنوان هزینه‌های قابل قبول مالیاتی در صورت سود و زیان منعکس کنند. شرکت‌های لیزینگ در مقایسه با بانک‌های تجاری خدمات مالی محدودتری ارائه می‌کنند و از این جهت تمرکز بیشتری بر کسب‌وکار خود دارند. آن‌ها با استخدام نیروهای متخصص، قراردادهای واسپاری خود را (در مقایسه با قراردادهای وام بانک‌های تجاری) به شیوه‌ی مؤثرتری مدیریت می‌کنند. شرکت‌های لیزینگ عموماً در قالب کسب‌وکار مشارکت عملی بین تولیدکنندان و نهادهای مالی شکل می‌گیرند، و بنابراین از حمایت‌های فنی مؤسسان خود بهره‌مند می‌شوند. این شرکت‌ها نسبت به بانک‌های تجاری از مزیت‌های اطلاعاتی عمده‌تری برخوردارند، و بدین ترتیب نسبت به بانک‌های تجاری استراتژی‌های بازاریابی بهتری برای توسعه‌ی کسب و کار خود توسعه دهند.
شرکت‌های لیزینگ برای تأمین مالی شرکت‌های کوچک و متوسط، نهادهای مالی ایده‌آلی هستند. این شرکت‌ها کسب‌وکارهای کوچک و متوسط را قادر می‌سازند که از طریق اهرم‌کردن وجوه کوچک خود با خود دارایی مورداجاره (به‌عنوان وثیقه) آن را خریداری کنند. این کارکرد شرکت‌های لیزینگ خصوصاً در اقتصادهایی اهمیت دارد که از یک طرف کسب‌وکارهای کوچک در رشد اقتصادی و ایجاد فرصت‌های شغلی سهم مهمی دارند، و از طرف دیگر به دلیل عدم‌توسعه‌ی بازارهای مالی و بخش بانکداری آن کسب‌وکارها همیشه از بابت تأمین مالی در مضیغه‌اند.
شرکت‌های لیزینگ هم‌چنین نقش مهمی در توسعه‌ی بازارهای مالی ایفا می‌کنند. آن‌ها با تأمین مالی بلندمدت از طریق بانک‌های تجاری، بدون تحمیل ریسک اعتباری قابل ملاحظه به بانک‌های تجاری، آن‌ها را در جهت وساطت در انطباق سررسیدها یاری می‌کنند. شرکت‌های لیزینگ هم‌چنین با تأمین مالی از سایر نهادهای مالی هم‌چون صندوق‌های بازنشستگی و شرکت‌های بیمه، فرصت‌های سرمایه‌گذاری ارزشمندی برای آن نهادها فراهم می‌کنند. شرکت‌های لیزینگ به توسعه‌ی بازار اوراق قرضه‌ی شرکتی به عنوان ناشر اوراق قرضه‌ی میان‌مدت و بلندمدت نیز کمک می‌کنند.
اخیراً شرکت‌های لیزینگ با «تبدیل به اوراق بهادارکردن قراردادهای واسپاری » جایگاه مهمی در بازار سرمایه‌ی کشورها برای خود دست و پا کرده‌اند. این اوراق هم‌زمان با تأمین مالی شرکت‌های لیزینگ، فرصت‌های سرمایه‌گذاری جدیدی را پیش روی فعالان بازار سرمایه قرار می‌دهند. فرصت‌هایی که از بابت ویژگی‌های ریسک-بازده منحصر به فرد اند، و بدین جهت برای متنوع‌سازی سبد اوراق بهادار گزینه‌ی مطلوبی محسوب می‌شوند.

تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری
تأمین مالی ساختار یافته جهت حل مسائل منحصر به فرد مالی در بنگاه‌های اقتصادی توسعه‌یافته است. این سرفصل دانش مالی امکان تأمین مالی شرکت‌ها را براساس نیازهای خاص و ویژگی‌های منحصر به فرد آن‌ها فراهم می‌سازد. جوهره‌ی تأمین مالی ساختاریافته یک‌کاسه‌کردن اوراق بدهی و تأمین مالی از طریق فروش مجموعه‌ای از اوراق یک‌کاسه شده در بازار سرمایه است. در واقع مالی ساختاریافته جریان‌های نقدی حاصل از آن اوراق بدهی را در غالب اوراق بهادار با پشتوانه‌ی دارایی، تبدیل به سرمایه می‌کند. به این فرآیند «تبدیل به اوراق بهادارکردن » می‌گویند. تبدیل به اوراق بهادار کردن فرآیندی است که شامل یک‌کاسه‌کردن انواع مختلف قراردادهای بدهی مانند وام‌های رهنی مسکونی، وام‌های رهنی تجاری، وام‌های اتومبیل، بدهی‌های کارت‌های اعتباری و فروش این بدهی‌های یک‌کاسه شده به عنوان اوراق قرضه، گواهی انتقالی قرضه و تعهدات رهنی وثیقه‌دار به سرمایه‌گذاران است. اصل و بهره بدهی‌هایی که پشتوانه‌ی اوراق بهادارند، به طور مرتب به سرمایه‌گذاران پرداخت می‌شود. اوراق بهاداری که پشتوانه‌ی آن‌ها وام‌های رهنی است، اوراق بهادار با پشتوانه‌ی رهن نامیده می‌شود، و اوراق بهاداری که پشتوانه‌ی آن‌ها حساب‌های دریافتی است، اوراق بهادار با پشتوانه‌ی دارایی نامیده می‌شود.
ترکیب دارایی‌ها در ترازنامه‌ی شرکت‌های لیزینگ به‌گونه‌ای است که به شیوه‌ای مؤثر امکان تأمین مالی از طریق اوراق بهادار با پشتوانه‌ی دارایی را فراهم می‌آورد. سمت راست ترازنامه‌ی شرکت‌های لیزینگ عمدتاً شامل دارایی‌هایی نظیر، تجهیزات، اتومبیل، املاک و مستغلات و ... است. بخش عمده‌ی این دارایی‌ها شامل قراردادهای واسپاری است. بدین ترتیب در حالی که دارایی‌های یادشده تحت مالکیت شرکت‌های لیزینگ است، به مشتریان اجازه داده می‌شوند. این قراردادهای اجاره جریان‌های نقدی نسبتاً ثابتی را برای شرکت‌های لیزینگ ایجاد می‌کند. تأمین مالی ساختاریافته از طریق تبدیل به اوراق بهادارکردن این قراردادهای اجاره، شیوه‌ی مؤثری را برای تأمین مالی در اختیار لیزینگ‌ها قرار می‌دهد. شرکت‌های لیزینگ می‌توانند با فروش جریان‌های نقدی حاصل از قراردادهای واسپاری، سرمایه لازم را برای خرید دارایی‌ها و واسپاری آن‌ها به مشتریان فراهم آورند.
بدین ترتیب شرکت‌های لیزینگ می‌توانند با انتشار «اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری» تأمین مالی کنند. این اوراق پس از انتشار و فروش در بازار اولیه، در بازار ثانویه میان خریداران دست به دست می‌شوند. وجود بازار ثانویه‌ی فعال برای این اوراق بر جذابیت آن‌ها می‌افزاید.
شرکت‌های لیزینگ می‌توانند به پشتوانه‌ی انواع قراردادهای واسپاری که در ترازنامه‌ی خود دارند، انواع اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری منتشر کنند. اگر دارایی مورداجاره اتومبیل باشد، به اوراق بهادار حاصل «اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری اتومبیل » گویند؛ به همین ترتیب اگر موضوع قراردادهای واسپاری، تجهیزات، مستغلات تجاری، مسکونی و ... باشد، اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری مربوطه حاصل می‌شود.
اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری گزینه‌ای جذاب برای تأمین مالی شرکت‌های لیزینگ محسوب می‌شود. در حال حاضر بسیاری از شرکت‌های لیزینگ در سراسر دنیا از این روش جهت فروش قراردادهای واسپاری خود در بازار سرمایه استفاده می‌کنند، و ضمن تأمین مالی فرصت‌های سرمایه‌گذاری جدیدی را برای فعالان بازار سرمایه فراهم می‌کنند.
تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری سابقه‌ی چندان طولانی‌ای ندارد. اولین اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری اتومبیل در سال 1994 منتشر شد. از آن زمان تا کنون بازار این اوراق روند رو به رشد داشته است. در حال حاضر بسیاری از شرکت‌های بزرگ دنیا از این روش برای تأمین مالی استفاده می‌کنند. به‌عنوان مثال شرکت جی‌ام فاینانشال که بازوی مالی شرکت جنرال موتورز محسوب می‌شود در ماه مارچ سال جاری میلادی برای اولین بار اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری اتومبیل منتشر کرد. ارزش این اوراق بیش از 705 میلیون دلار بوده است که در شش طبقه طراحی شده و به فروش رسید.
به‌عنوان مثالی دیگر می‌توان به بانک سی‌آی‌تی در ایالات متحده اشاره کرد. این بانک که تأمین مالی و ارائه‌ی خدمات مشاوره‌ای به کسب‌وکارهای کوچک و متوسط را بر عهده دارد، در نوامبر سال 2014 حدود 750 میلیون دلار اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری تجهیزات منتشر کرد. سی‌آی‌تی در عرضه‌ی خصوصی، 5 طبقه اوراق قرضه‌ با درآمد ثابت را به پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری تجهیزات شرکت لیزینگ سی‌آی‌تی وِندور فاینانس به فروش رساند. بانک سی‌آی‌تی از سال 2000 تا کنون تعداد 19 مجموعه از قراردادهای واسپاری شرکت‌های لیزینگ را تبدیل به اوراق بهادار کرده است.

مزایای تأمین مالی
انتشار اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری علاوه بر جذب منابع مالی مزیت‌های دیگری نیز برای شرکت لیزینگ به‌عنوان بانی به همراه دارد:
1. حذف دارایی‌ها و تعهدات مربوط به آن دارایی‌ها از ترازنامه‌ی شرکت لیزینگ: تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری به طور عمده‌ای نسبت‌های مالی شرکت لیزینگ را بهبود می‌بخشد. این نسبت‌ها شامل نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام و نسبت سرمایه به دارایی می‌باشد. تبدیل به اوراق بهادار کردن دارایی‌های مالی (قراردادهای واسپاری) هم‌چنین صورت سود و زیان شرکت‌های لیزینگ را نیز تحت تأثیر قرار خواهد داد. بسیاری از دارایی‌های مالی خصوصاً قراردادهای واسپاری نرخ سودی دارند که فراتر از نرخ سود موردنظر سرمایه‌گذاران اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری است. وقتی قراردادهای واسپاری فروخته می‌شوند، شرکت لیزینگ می‌تواند این شکاف نرخ سود را به صورت حساب‌های دریافتی در ترازنامه‌ی خود منعکس کند. بسیاری از شرکت‌های لیزینگ برای بهبود سودآوری شرکت و تحقق اهداف مرتبط با سودآوری از این روش تأمین مالی استفاده می‌کنند.
2. تأمین وجوه با هزینه‌ی پایین‌تر: انگیزه‌ی مهم دیگر شرکت‌های لیزینگ برای تبدیل به اوراق بهادار کردن دارایی‌های مالی خود، تأمین مالی با هزینه‌ی نسبتاً پایین‌تر نسبت به سایر گزینه‌های تأمین مالی است. هزینه‌ی پایین‌تر تأمین وجوه در صورتی حاصل می‌شود که شرکت لیزینگ به طرز مناسبی بتواند قراردادهای واسپاری خود را از ریسک‌های کسب‌وکار خود مجزا کند. بدین‌ترتیب سرمایه‌گذاران به جای بررسی ریسک‌های شرکت لیزینگ تنها بر ریسک‌های سبد قراردادهای واسپاری متمرکز می‌شوند. در بیشتر مواقع شرکتی که رتبه‌ی اعتباری پایینی دارد، می‌تواند با ارتقای اعتبار دارایی‌های مالی خود، اوراقی معتبرتر منتشر کند.
3. آزادسازی سرمایه به‌منظور تأمین الزامات کفایت سرمایه: شرکت‌های لیزینگ مانند بسیاری از نهادهای مالی از جانب مقام ناظر (بانک مرکزی) مشمول رعایت الزامات کفایت سرمایه‌اند. تبدیل به اوراق بهادارکردن قراردادهای واسپاری این امکان را برای شرکت‌های لیزینگ فراهم می‌آورد که با تعویض دارایی‌های بدون ریسک (وجه نقد) با دارایی‌های ریسکی (تجهیزات، اتومبیل و ...) نسبت‌های کفایت سرمایه‌ی خود را در جهت رعایت الزامات قانونی بهبود بخشند.
4. تحصیل سرمایه‌گذاران جدید: چهارمین انگیزه‌ی شرکت‌های لیزینگ برای تبدیل به اوراق بهادارکردن قراردادهای واسپاری آن است که شرکت های لیزینگ با انتشار اوراق مبتنی بر قراردادهای واسپاری سرمایه‌گذارانی را جذب می‌کنند که بدون انتشار آن اوراق به طور مستقیم در شرکت لیزینگ سرمایه‌گذاری نمی‌کردند. این سرمایه‌گذاران در واقع می‌توانند به عنوان عرضه‌کنندگان وجوه، در آینده امکان تأمین مالی شرکت را با هزینه‌های کمتر فراهم آورند. در این راستا بسیاری از اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری در کلاس‌های مختلفی انتشار می‌یابند تا امکان جذب سرمایه‌گذاران مختلف با ذائقه‌های ریسک‌گریزی مختلف فراهم شود.
5. منبع تأمین مالی در هنگام استرس مالی: پنجمین انگیزه‌ی شرکت‌های لیزینگ از تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری امکان دسترسی به منابع مالی در شرایطی است که شرکت در بحران مالی به‌سر می‌برد ، و گزینه‌های تأمین مالی محدودی در اختیار دارد. از آن‌جا که تبدیل به اوراق بهادار کردن تا اندازه‌ی زیادی قراردادهای واسپاری تبدیل به اوراق بهادار شده را از ریسک اعتباری شرکت لیزینگ مجزا می‌کند، سرمایه‌گذاران ممکن است مایل باشند شرکت را از طریق خرید آن اوراق تأمین مالی کنند. این در حالی است که سرمایه‌گذاران ممکن است حاضر نباشند شرکت را به شکل دیگری تأمین مالی نمایند.


ملاحظات اقتصادی و قانونی در ایران
ملاحظات اقتصادی تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری در کشورمان به شرح ذیل است:
1. ایران در زمره‌ی کشورهایی است که با پدیده‌ی تورم بسیار بالا مواجهند. در کشورمان بسیاری مواقع شاهد آنیم که نرخ تورم بالاتر از نرخ سود بانکی است. این مسأله ضمن این‌که در سطح ملی باعث تحریک مصرف و کاهش پس‌انداز می‌شود، منابع بانکی را به منابعی کمیاب و ارزشمند مبدل می‌سازد. در چنین محیطی انتظار می‌رود تنها اشخاص و کسب‌وکارهای صاحب نفوذ و نه لزوماً شایسته و معتبر به منابع مالی بانکی دسترسی داشته باشند. این پدیده تأمین مالی کسب‌وکارهای کوچک و متوسط را که اتفاقاً بخش قابل‌توجهی از اقتصاد کشور را نمایندگی می‌کنند، با مشکلات مضاعفی مواجه می‌سازد، چراکه این کسب‌وکارها عموماً نه به رانت دسترسی دارند، و نه از اعتبار بالایی برخوردارند. می‌توان گفت در این محیط اقتصادی نقش شرکت‌های لیزینگ برای تأمین مالی کسب‌وکارهای یادشده بیش از پیش اهمیت می‌یابد، چراکه در بسیاری مواقع آن کسب‌وکارها به هیچ کدام از بازارهای مالی کشور دسترسی ندارند. بر این اساس، در کشورمان فراهم کردن گزینه‌های نوین تأمین مالی و از جمله «تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری» برای شرکت‌های لیزینگ از اهمیت فزاینده‌ای برخوردار است.
2. «اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری» نسبت به اوراق مشارکت و سایر اوراق بهادار با درآمد ثابت حساسیت بسیار بیشتری نسبت به تغییرات نرخ سود دارد. در کشورمان نرخ سود بانکی عموماً به‌صورت دستوری و بر اساس بسته‌های سیساستی-نظارتی بانک مرکزی تعیین می‌شود. تعیین دستوری نرخ سود می‌تواند مسأله‌ی مدیریت اوراق بهادار با پشتوانه‌ی دارایی را با چالش جدی مواجه سازد، چراکه نرخ سود بر اساس سازوکارهایی خارج از سازوکار بازار آزاد تعیین می‌شود.
هم‌چنین برخی ملاحظات قانونی تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری به شرح ذیل می‌باشد:
1. تأمین مالی از طریق تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری مستلزم موافقت سازمان بورس و اوراق بهادار است. هم‌چنین بانک مرکزی به‌عنوان مقام ناظر شرکت‌های لیزنگ نیز باید مجوزهای لازم را جهت انتشار این اوراق اعطا کند.
2. حسابداری اوراق بهادار با پشتوانه‌ی قراردادهای واسپاری بسیار پیچیده است. پیش از انتشار این اوراق باید روش‌های حسابداری آن‌ها تدوین شود.
3. سازمان امور مالیاتی کشور باید در مورد ملاحظات مالیاتی این اوراق موضع خود را اعلام نماید.
4. مسائل حقوقی این اوراق باید مشخص شود و روابط حقوقی میان ارکان فعال در فرآیند «تبدیل به اوراق بهادار کردن» باید تدوین شود.
نتیجه‌گیری
شرکت‌های لیزینگ خصوصاً در کشورمان در تأمین مالی کسب‌وکارهای کوچک و متوسط نقش مهمی ایفا می‌کنند. این کسب‌وکارها بخش مهمی از اقتصاد کشور را نمایندگی می‌کنند. در کشورمان گزینه‌های تأمین مالی شرکت‌های لیزینگ بسیار محدود است، و به همین دلیل شرکت‌های لیزینگ اغلب سرمایه‌ی کافی برای تأمین نیازهای مالی فزاینده‌ی کسب‌وکارها در اختیار ندارند. تبدیل به اوراق بهادار کردن قراردادهای واسپاری روشی مؤثر برای تأمین مالی آن شرکت‌هاست. شرکت‌های لیزینگ می‌توانند از این روش جهت تجهیز منابع مالی و تخصیص آن منابع از طریق قراردادهای واسپاری به شرکت‌ها استفاده کنند. به این ترتیب سرمایه‌ی لازم برای ایجاد و توسعه‌ی کسب‌وکارها در قالب دارایی‌های مولد فراهم می‌شود و در مقیاس وسیع‌تری در اختیار آن‌ها قرار می‌گیرد، که این به نوبه‌ی خود افزایش رشد اقتصادی را به همراه خواهد داشت.

منابع
1. JOSEPH C. HU, Asset Securiization. . John Willey & Sons. 2011.
2. BEATTIE V.; A. GOODACRE and S. THOMSON (2000): Operating leases and the assessmentof lease-debt substitutability, Journal of Banking and Finance, 24 , 427-470.
3. FINUCANE T. J. (1988): Some empirical evidence on the use of financial leases, The Journal of Financial Research, 11 , 321-333.
4. LEWIS C.M. and J.S. SCHALLHEIM (1992), Are debt and leases substitues?, Journal of Financial Quantitative Analysis, 27 , 497-511.
5. Johnson, J. P., and M. Waldman, 2003, Leasing, Lemons, and Buybacks, Rand Journal of Economics 34, 247-265.
فرم ثبت نظر
نام
آدرس ايميل
متن نظر *
متن کنترلی را وارد کنيد *

در اين بخش نظری ثبت نشده است.
© Copyright 2011 iranfinance.net All Rights Reserved. Powered by : HomaNic.com | Developed by :